Genieten van de rust en vrijheid van wildkamperen mag niet overal in Europa, maar in Duitsland is kamperen in het wild op diverse plekken wel toegestaan. Daar vind je namelijk in verschillende regio’s aangewezen plekken waar legaal wildkamperen mag. Voor mijn eerste meerdaagse wandeltocht in Duitsland koos ik voor een trekking met overnachtingen op kampeerplekken in het Pfälzerwald. Op deze pagina vertel ik je hoe legaal wildkamperen in Duitsland werkt, wat je kunt verwachten op de trekplaatsen, en hoe je zelf eenvoudig zo’n trektocht plant.

Legaal wildkamperen in Duitsland

Mag je in Duitsland zomaar overal je tentje opzetten? Nee, helaas. Wel zijn er diverse regio’s, waaronder het Schwarzwald, Steigerwald en Pfälzerwald, waar je van mei tot en met oktober in de natuur mag bivakkeren op aangewezen plekken. De zogeheten bivakzones liggen verspreid over heel Duitsland en overal gelden zo ongeveer dezelfde regels: je reserveert vooraf een plek (meestal max. 3-4 tenten per locatie), blijft er maximaal één nacht, open vuur is niet toegestaan (tenzij anders aangegeven) en je laat de plaats bij vertrek netjes achter.

Natuurgebieden met bivakplaatsen in Duitsland:

• Wildkamperen in Baden-Wurtemberg
  • Zwarte Woud
• Wildkamperen in Bavaria
  • Spessart
  • Steigerwald
  • Frankenwald
• Wildkamperen in Rheinland-Pfälz
  • Pfälz
  • Eifel
  • Soonwald
• Wildkamperen in Saxony
  • Elbsandsteingebirge

Wandelen & kamperen in het Pfälzerwald

Het Pfälzerwald (Paltserwoud) is een natuurgebied in het zuidwesten van Duitsland en het noordoosten van Frankrijk, bestaande uit Naturpark Pfälzerwald (Duitsland) en Parc naturel régional des Vosges du Nord (Frankrijk). Samen vormen deze parken een van de grootste bosgebieden van Europa. Het Duitse deel is gelegen in de Palts, in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts. Het hoogste punt van het middelgebergte is de Kalmit (673 meter) bij het Duitse Maikammer. Het uitgestrekte natuurgebied bestaat voor ongeveer 90% uit bomen. Naast bossen vind je in het gebied talloze uitkijktorens en ruïnes van oude burchten met bijbehorende indrukwekkende uitzichten. Om het Pfälzerwald te verkennen, kun je gebruikmaken van de vele wandelroutes die er zijn, ideaal voor dagtochten en meerdaagse trektochten.

Wildkamperen in het Pfälzerwald: wat kun je verwachten?

Het reserveren van een kampeerplaats in het Pfälzerwald (of een van de andere regio’s) doe je eenvoudig online. Bedenk van tevoren de regio die je wil ontdekken en kijk in het lijstje hierboven waar je meer informatie vindt voor die regio. Na het boeken van je overnachtingen ontvang je per locatie aanvullende informatie, inclusief de coördinaten om er te komen. De locaties worden niet online vermeld en het is niet de bedoeling dat je deze informatie deelt met anderen. Zo probeert men de trekplaatsen in de natuur te beschermen en de ervaring van wildkamperen zoveel mogelijk te behouden. Alle locaties liggen buiten de bebouwde kom en de belangrijkste wandelpaden, in het bos en zijn alleen te voet bereikbaar.

De trekplaatsen hebben allemaal een soortgelijke indeling: een kleine open plek in het bos, met een houten platform of een vlak stuk grond waar je je tent opzet. Optionele faciliteiten zijn een vuurplaats en/of een composttoilet. Wil je weten wat je kunt verwachten op jouw gekozen locatie(s)? Check voor het boeken per trekplaats eenvoudig online welke faciliteiten er aanwezig zijn. Ik verbleef tijdens mijn trektocht door het Pfälzerwald op trekplaats 8 (Enkenbach-Alsenborn), 13 (Frankenstein) en 9 (Ramsen). Op deze drie locaties was er een vuurplaats (die ik overigens niet gebruikte), vlakke ondergrond (zonder houten vlonders) om je tent op te zetten en een composttoilet niet ver van de locatie.

Trekkinglocaties in het Paltserwoud

Op het moment van schrijven zijn er 15 trekkinglocaties in het Paltserwoud, die allemaal met elkaar te combineren zijn voor een meerdaagse trektocht in Duitsland. Je verblijft maximaal één nacht op een locatie en reist daarna verder. Combineer zoveel locaties als je zelf wil met wandelingen die je naar wens kunt aanpassen. Op de officiële website vind je suggesties voor routes tussen de verschillende kampeerplekken, maar ook een app als Komoot kan je helpen verschillende locaties met elkaar te verbinden. In Komoot check je ook eenvoudig de hoogtemeters, highlights en afstanden van iedere route. Zo kies je makkelijk wat het beste bij jou past.

Pfälzerwald trektocht voorbeeld

Ik koos tijdens mijn Pfälzerwald trektocht voor een meerdaagse wandeltocht tussen trekplaats 8, 13 en 9. Dit gaf me de mogelijkheid drie locaties te combineren en grotendeels buiten de bebouwde kom te lopen. Zo liep ik als het ware een driehoek tussen Neuhemsbach, Frankenstein en Ramsen. De routes bereidde ik voor met suggesties van trekking-pfalz.de en Komoot. Voor mijn reisdag van Utrecht naar Palts hield ik rekening met mogelijke vertragingen. Ik koos daarom drie route-opties van verschillende lengtes, niet ver van mijn eerste kampeerlocatie. Zo had ik bij aankomst drie opties op basis van hoeveel tijd ik nog had, en hoe ver ik wilde wandelen. Om op de laatste dag ook te wandelen, maar voldoende tijd over te houden voor de terugreis, liep ik die dag de kortste etappe.

Mijn meerdaagse trektocht door het Pfälzerwald:

• Dag 1: Circulaire route regio Ramsen | 12,5 km
• Dag 2: Trekplatz 8 naar trekplatz 13 (Frankenstein) | 17,5 km
• Dag 3: Trekplatz 13 naar trekplatz 9 (Ramsen) | 17,5 km
• Dag 4: Trekplatz 9 naar trekplatz 8 | 11 km

Praktische tips voor wildkamperen in Duitsland

Hieronder lees je een aantal praktichse tips die ik je graag meegeef als je overweegt te gaan wandelen en wildkamperen in Duitsland:

Tips voor je voorbereiding:

• Beste reistijd: de trekplaatsen zijn open van 1 mei t/m oktober 31. Ik ging zelf eind september. De herfst is een schitterende tijd om te gaan wildkamperen in Duitsland, vanwege de eerste herfstkleuren in het bos. Houd in deze periode alleen wel rekening met de dalende temperaturen in de nacht. Bij mij was dat gemiddeld zo’n 8 graden, wat vroeg om een warme slaapzak.
• Reserveren: reserveer je kampeerplekken op tijd. Ga je zoals ik in het najaar? Dan is de kans groot dat er ook lastminute plekken beschikbaar zijn, maar met name de weekenden zijn in elke periode populair.
• Bereikbaarheid: reis je met de auto? Maak dan eenvoudig gebruik van een parkeerplaats in de buurt van een van je trekplaatsen. Reis je met openbaar vervoer? Dan geven de meeste websites ook informatie over de trekplaatsen die het beste te bereiken zijn met ov.

Tips voor onderweg:

• Navigatie: ik gebruikte in het Paltserwoud de app Komoot als navigatie op mijn telefoon. Let er wel op dat je geplande routes offline beschikbaar maakt, want je hebt zeker niet altijd bereik onderweg. Bekendere routes staan wel aangegeven. Check vooraf of dit voor jouw routes het geval is.
• Eten: om het risico op bosbranden te verkleinen, is het gebruik van open vuur alleen toegestaan ​​bij de vuurplaatsen. In sommige periodes, tijdens hete zomers bijvoorbeeld, is ook dat verboden. Het gebruik van gasfornuizen is te allen tijde verboden, ook in de vuurplaatsen. Check de websites voor actuele informatie. Houd er daarnaast met het meenemen van eten rekening mee dat je niet altijd kan/mag koken. Vlamloze kooksystemen, zoals Barocook, kunnen een oplossing zijn. Zelf koos ik o.a. voor wraps en verschillende bowls van Bonduelle die ook prima koud te eten zijn.
• Water: de kampeerplaatsen hebben geen eigen bronnen. Zorg er dus voor dat je voldoende water mee hebt, voordat je naar je trekplaats wandelt. Vaak vind je in de toegestuurde informatie een indicatie van de dichtstbijzijnde waterbron. In sommige gevallen (zoals Ramsen) is er niets dichtbij. Dan dien je dus al eerder je watervoorraad aan te vullen om voldoende te hebben in de avond en ochtend. Het water uit de bronnen is overigens vaak geen drinkwater en moet je dus wel eerst filteren. Ik gebruikte daarvoor tijdens mijn trip de Katadyn Befree.
• Powerbanks: kies je voor een meerdaagse wandeltocht in Duitsland? Houd er dan rekening mee dat je voldoende stroomvoorzieningen meeneemt. Zeker als een opgeladen telefoon, horloge of gps-apparaat essentieel is om mee te navigeren. Afhankelijk van je routes kom je niet altijd langs plekken waar je apparaten kunt opladen. Zorg daarom dat je voldoende alternatieven hebt. Ik kies er zelf graag voor twee powerbanks mee te nemen. Denk aan twee Nitecore powerbanks van 10.000 mAh in plaats van eentje van 20.000 mAh. Mocht eentje het dan begeven onderweg, dan heb je altijd nog een backup.

Veelgestelde vragen over wildkamperen in Duitsland:

Is wildkamperen in Duitsland legaal?

Kamperen in het wild is in Duitsland alleen toegestaan op daarvoor aangewezen locaties. Je dient op voorhand online een plaats te reserveren. Dit kan voor maximaal één nacht per locatie.

Waar in Duitsland mag je wildkamperen?

Je vindt in Duitsland in diverse regio’s talloze aangewezen trekkinglocaties. Denk aan de Eifel, het Zwarte Woud, Palts en het Steigerwald. Iedere regio heeft een eigen hoeveelheid kampeerlocaties die je per locatie voor één nacht kunt reserveren. Voor een trektocht verbind je eenvoudig een aantal locaties met elkaar via wandelroutes.

Wat is een ’trekplatz’?

Een trekplatz, bivakzone of trekplaats is een aangewezen locatie waar je in Duitsland legaal in het wild mag kamperen. Deze bivakzones bevinden zich buiten de bebouwde kom, in het bos, bevatten vaak een vuurplaats en/of composttoilet en bieden vaak plaats aan maximaal 4 tenten.

Wat kost een overnachting op een trekplatz in Duitsland?

De prijs voor een trekplatz in Duitsland varieert, afhankelijk van de regio en de faciliteiten. In sommige regio’s betaal je per tent (max 2-3 personen), terwijl andere locaties per persoon rekenen. Zo betaal je in 2025 € 7,50 per persoon voor een plek in het Steigerwald, terwijl je in het Pfälzerwald alleen per tent (2-3 personen) kunt reserveren voor € 18 per nacht. Check de regionale websites voor de actuele prijzen.

Mag je overal in het Pfälzerwoud kamperen?

Nee, je mag in het Paltserwoud alleen kamperen op een van de bestaande 15 trekkinglocaties (2025) waarvoor je vooraf een plek reserveert via www.trekking-pfalz.de.